Laatst bijgewerkt: 31 oktober 2026

Nederlandse naam: Zwarte fantoomzalm.

Wetenschappelijke naam: Megalamphodus megalopterus.

Synoniemen: Megalomphodus megalopterus, Megalamphodus rogoaguae, Hyphessobrycon megalopterus.

Oorsprong: Zuid-Amerika. 

Landen: Brazilië en Bolivia.

Leefomgeving: De Megalamphodus megalopterus (binnen de moderne taxonomie ook alom aangeduid als Hyphessobrycon megalopterus), in de aquariumhobby een van de meest karaktervolle verschijningen en beter bekend als de zwarte fantoomtetra, is diep geworteld in de tropische zoetwatersystemen van Zuid-Amerika. Het natuurlijke verspreidingsgebied van deze vis concentreert zich met name in het zuidwestelijke Amazonebekken en het noordelijke stroomgebied van de Río Paraguay, verspreid over het westen van Brazilië (met name in de deelstaten Mato Grosso en Rondônia) en het noorden van Bolivia. Binnen deze uitgestrekte riviersystemen bewoont de zwarte fantoomtetra uiterst specifieke microhabitats, met een sterke aanwezigheid in de kalme aanvoerstromen van de Pantanal. Hij houdt zich vrijwel uitsluitend op in ondiepe, traag stromende tot nagenoeg stilstaande bosbeken (igarapés), schaduwrijke zijriviertjes, moerassige zones en lagunes die diep verscholen liggen in het landschap. Dit natuurlijke milieu is een schoolvoorbeeld van een milde, stabiele zwartwater- tot helderwaterbiotoop: het water is vaak licht theekleurig tot amberkleurig getint door de aanwezigheid van tannines en humuszuren, afkomstig van een natuurlijke strooisellaag van afgevallen bladeren, takken en gezonken houtwortels. De waterchemie is hierdoor van nature zuur tot neutraal (pH van 6,0 tot 7,5) en zacht met een lage hardheid (dGH van 1 tot 12), bij een constante tropische temperatuur tussen de 22 °C en 28 °C. De fysieke omgeving is schemerig en dicht beschaduwd, aangezien dichte randbeplanting, overhangende oevervegetatie en boomkronen direct zonlicht filteren. In tegenstelling tot de grotere open waterwegen, zoekt deze soort specifiek de luwte op van een overweldigende weelde aan dichte onderwaterplanten, drijfplanten en de complexe kluwen van gezonken boomwortels die een dicht netwerk van veilige schuilplaatsen vormen. In deze rustige, plantenrijke omgeving leeft de zwarte fantoomtetra in losse groepen en subtiele scholen, waarbij hun semitransparante, rookgrijze tot diepzwarte lichaam en de markante, witomrande zwarte schoudervlek dienen als visuele bakens om in de begroeiing contact te houden met soortgenoten. Terwijl de mannetjes onderling een spectaculair en elegant schouwspel van pikorde- en pronkgedrag vertonen door hun massieve, gitzwarte rug- en anaalvinnen als imposante zeilen wijd naar elkaar uit te spreiden, opereren ze als behendige micropredatoren in de middelste waterlagen, waarbij ze jagen op kleine insectenlarven, microscopische kreeftachtigen en zoöplankton.

Geslachtsonderscheid: De mannetjes hebben een grotere zeilvin en het zwart is donkerder van kleur dan bij de vrouwtjes. De vrouwtjes hebben een vollere buikpartij en blijven iets kleiner.

Temperatuur: 22 - 28 graden Celsius. In de natuur hebben deze vissen te maken met schommelende temperaturen. De temperatuur altijd op hetzelfde houden is daarom niet aan te bevelen en kan de gemiddelde levensduur van de vissen verkorten.

pH: 6,0 tot 7,5.

GH: 1 tot 12.

Licht: Matig.

Beplanting: Dichte randbeplanting maar laat nog wel voldoende open zwemruimte over. Drijfplanten zijn aan te raden en dan kan tevens de verlichting wat sterker.

Bodembedekking: Zand of grind. Wat bladafval (gedroogde eiken of beuken bladeren) op de bodem en (kien)hout of takken worden zeker ook op prijs gesteld.

Stroming: Matig.

Leeftijd: 5 jaar.

Lengte: 4,5 cm.

Voedsel: In de natuur voedt hij zich voornamelijk met kleine ongewervelden, schaaldieren en gevallen fruit. In het aquarium is hij echter allesbehalve kieskeurig. Zorg voor een gevarieerd dieet met gedroogde vlokken en granulaat, aangevuld met klein levend voer en diepvriesvoer om zijn gezondheid optimaal te ondersteunen.

Aquariummaat: 80 cm.

Waterlaag: Midden.

Karakter: Vreedzaam.

Aantal: Schooltje van minimaal 6 vissen.

Geschikt voor: Beginners met enige ervaring.

Geschikt voor gezelschapsaquarium: Ja.

Tijd voor uitkomen eitjes: Na 24 tot 30 uur.

Bijzonderheden: Als het groepje van deze vissen te klein is, minder dan 5, zullen ze wegkwijnen en/of agressief worden tegenover medebewoners.

Kweekinfo: Het kweken met de Zwarte fantoomzalm is vrij moeilijk.

Gebruik een kweekbak die voorzien is van fijnbladige planten en Javamos, waartussen de eitjes veilig kunnen worden afgezet. Deze plantenstructuren bieden een ideale omgeving voor het beschermen van de eitjes. Zorg ervoor dat de ouders goed gevoerd zijn met levend voer, zoals zwarte muggenlarven en fruitvliegjes, om hun gezondheid en voortplantingsdrang te stimuleren. Daarnaast moet de pH van het water worden verlaagd naar een waarde tussen 5,5 en 6, en is het belangrijk om de GH onder de 5 te houden. De temperatuur hoeft voor de kweek niet bijzonder hoog te zijn; een stabiele 21 graden Celsius is doorgaans meer dan voldoende. Verder is het van belang dat de verlichting wordt gedimd om een rustige en natuurlijke omgeving te creëren.

Na het voltooien van het paringsritueel worden de eitjes tussen de planten verspreid, waar ze veilig kunnen blijven liggen. Het is essentieel dat de ouders onmiddellijk na het leggen van de eitjes worden verwijderd, aangezien ze anders de neiging hebben om de eitjes direct op te eten. De eitjes komen doorgaans na ongeveer 24 tot 30 uur uit. Enkele dagen later beginnen de jongen vrij rond te zwemmen, wat een belangrijk moment is in hun ontwikkeling. De jongen kunnen worden grootgebracht met fijn stofvoer en pantoffeldiertjes, die goede eerste voeding bieden. Na ongeveer 10 dagen kan men geleidelijk overstappen op het voeren van Artemia-naupliën, wat perfect is voor hun groei en verdere ontwikkeling.

Hoe nuttig vond je dit artikel?

Klik op een ster om jouw beoordeling achter te laten.

(Plaatsing star-rating 28-02-2025)