Laatst bijgewerkt: 22 oktober 2026
Op deze pagina treft men een uitgebreide handleiding over het zelf kweken van Microwormen voor uw aquariumvissen.
Microwormen kweken als levend voer voor aquariumvissen
Microwormen zijn kleine, vrijlevende rondwormen die veel worden gebruikt als voer voor jonge aquariumvissen. De bekendste soort is Panagrellus redivivus. Volwassen exemplaren worden ongeveer één tot twee millimeter lang, maar zijn bijzonder dun. Daardoor kunnen veel kleine vissen ze gemakkelijk opnemen. Voor de allerkleinste vislarven kunnen ze toch nog te groot zijn; die hebben eerst kleiner voer nodig.
In tegenstelling tot azijnaaltjes zakken microwormen in aquariumwater naar de bodem. Dat maakt ze vooral bruikbaar voor jonge vissen die daar voedsel zoeken. Voor jongen die uitsluitend hoog in het water eten, kunnen andere voedseldiertjes beter bereikbaar zijn. Microwormen blijven na het voeren nog enige tijd leven, maar geef steeds kleine porties en voorkom dat zich veel ongegeten wormen ophopen.
Het kweken is eenvoudig en vraagt weinig ruimte. Een schoon, laag kunststof bakje met een passend deksel is voldoende. Maak kleine ventilatieopeningen en dek deze af met fijn gaas om vliegjes buiten te houden. De cultuur moet kunnen ademen, maar mag niet snel uitdrogen. Verder heeft u een startcultuur, havermout, water en een kleine hoeveelheid bakkersgist nodig. Zowel verse gist als droge bakkersgist kan worden gebruikt.
Maak van havermout en water een dikke, vochtige pap. U kunt de havermout met heet water laten wellen of kort koken. De pap moet smeerbaar blijven, zonder een waterige laag op het oppervlak. Laat het mengsel volledig afkoelen voordat u de levende startcultuur toevoegt. Metalen en kunststof lepels zijn allebei bruikbaar, zolang ze schoon zijn en geen resten van schoonmaakmiddelen bevatten.
Verdeel een laag van ongeveer één centimeter over de bodem en houd de wanden erboven schoon. Strooi een klein snufje gist over het oppervlak en voeg wat materiaal uit een gezonde microwormencultuur toe. Verspreid dit over enkele plekken. De wormen verblijven vooral aan het oppervlak, dus diep door de pap roeren is niet nodig.
Plaats het bakje op een beschutte plek bij ongeveer 20 tot 25 °C. Gewoon kamertemperatuur is doorgaans voldoende; een modem, radiator of andere warmtebron is niet nodig. Vermijd direct zonlicht en sterke temperatuurschommelingen. Bij hogere temperaturen kan de productie sneller verlopen, terwijl de cultuur meestal ook eerder achteruitgaat.
Na enkele dagen kunt u beweging op het oppervlak zien. Een goed bevolkte cultuur lijkt soms zachtjes te glanzen of te rimpelen. Daarna verzamelen de wormen zich ook tegen de wanden. Reken voor een bruikbare oogst eerder op ongeveer een week dan op een gegarandeerde opbrengst binnen twee dagen. Een kleine startcultuur kan langer nodig hebben.
Oogst bij voorkeur de wormen die boven de pap tegen de schone wanden zitten. Veeg ze voorzichtig af met een zacht, schoon penseel en spoel dat uit in een klein bakje geschikt water. Zo kunt u het voer gemakkelijk met een pipet verdelen. Neem zo weinig mogelijk voedingsbodem mee, want die kan het aquariumwater vervuilen.
Voer de jongen kleine hoeveelheden, verdeeld over de dag. Controleer of ze de wormen daadwerkelijk pakken en of er resten blijven liggen. Wissel microwormen af met andere passende voeders zodra de vissen die kunnen eten. Dat kunnen bijvoorbeeld Artemia-naupliën of geschikt fijn opfokvoer zijn. De keuze hangt af van de vissoort, het formaat van de jongen en hun manier van voedsel zoeken.
Microwormen zijn niet eenvoudigweg ongeschikt als hoofdvoer omdat ze te weinig vet zouden bevatten. Hun samenstelling wordt mede bepaald door de voedingsbodem waarop ze worden gekweekt. Onderzoek laat zien dat zowel het vetgehalte als de vetzuursamenstelling kan veranderen door het gebruikte medium. Een gevarieerd dieet blijft daarom een verstandig uitgangspunt, afgestemd op de behoeften van de vissen.
Controleer de kweek dagelijks. Een lichte gist- of fermentatiegeur hoort bij deze methode; volledig geurloos hoeft de cultuur niet te zijn. Een sterk rottende geur, duidelijke schimmel of een teruglopende productie is wel reden om in te grijpen. Start dan bij voorkeur een nieuwe cultuur met materiaal uit een gezonde reservebak.
Houd twee of drie bakjes aan en zet regelmatig een nieuwe kweek op, bijvoorbeeld met ongeveer een week tussenruimte. Noteer de startdatum. Zo heeft u culturen in verschillende ontwikkelingsstadia en blijft er voer beschikbaar wanneer een oudere bak achteruitgaat. Gebruik voor het overzetten schoon gereedschap en houd een verdachte of beschimmelde cultuur apart.
U hoeft niet te stoppen zodra de jongen Artemia eten of een bepaalde leeftijd bereiken. Microwormen kunnen bruikbaar blijven zolang het formaat en de voedingswaarde bij de vissen passen. Met tijdig vernieuwde culturen en zorgvuldig oogsten heeft u een eenvoudige, goedkope aanvulling op het voer voor opgroeiende aquariumvissen.
Alternatieven (indien interesse)
Hoe nuttig vond je dit artikel?
Klik op een ster om jouw beoordeling achter te laten.
(Plaatsing star-rating 03-01-2026)