Laatst bijgewerkt: 26 september 2026

Hieronder ziet u een aantal mooie aquascapes voor verschillende garnalenaquaria.

1. Voor een groep rode Neocaridina garnalen.

2. Voor Crystal Red bijengarnalen (Caridina cf. cantonensis).

3. Voor de Atya gabonensis (Waaierhandgarnalen).

4. Voor de Macrobrachium dayanum (Roodschaargarnaal).

5. Klik hier als je een reactie over dit onderwerp wilt plaatsen.

Klik op één van bovenstaande keuzes of blader gewoon naar beneden om alles te bekijken. 

Speciaalaquarium voor een groep rode Neocaridina garnalen

Een verwarming is afhankelijk van de kamertemperatuur: gebruik er een als de bak anders te koud wordt of sterk in temperatuur schommelt. Een CO₂-installatie is voor deze gekozen planten niet nodig. Limnophila groeit vlot en vraagt wel regelmatig snoei.

Kies voor deze Neocaridina-opzet een inerte bodem; sommige actieve garnalenbodems verlagen de pH en passen beter bij andere garnalensoorten. Het sponsfilter houdt ook jonge garnalen uit een open filterinlaat. Zet de garnalen pas in een volledig ingedraaid aquarium met stabiele waterwaarden. Mos en planten bieden schuilruimte, terwijl zich op hun oppervlakken voedsel in de vorm van biofilm kan ontwikkelen.

De afbeelding is een sfeerbeeld van de volgroeide inrichting. Direct na het planten oogt de bak leger, vooral omdat Cryptocoryne parva langzaam groeit.

Boodschappenlijst:

Onderdeel: Hoeveelheid voor dit voorbeeld.

Aquarium en verlichting: Bak van 60 × 30 × 30 cm; regelbare aquarium-LED en tijdschakelaar.

Filter: Klein sponsfilter met luchtpomp en luchtslang, voor een rustige stroming.

Bodem: Circa 6–8 kg inert fijn grind of zand; eventueel enkele voedingscapsules bij de wortelplanten.

Inrichting: Eén vertakt stuk aquariumhout en circa 3–5 afgeronde, aquariumgeschikte stenen.

Planten: 2 porties javamos; 2 kleine Anubias nana ‘Petite’; 2 potten Cryptocoryne wendtii; 1 bos Limnophila sessiliflora; 2 potten Cryptocoryne parva.

Verzorging: Thermometer, druppeltests voor ammoniak/ammonium en nitriet, tests voor pH/GH/KH, garnalenvoer, hevelslang en een emmer voor aquariumgebruik.

Bewoners: Begin na het indraaien met ongeveer 10–15 Neocaridina van één kleurvariant.

Begroting:

Datum van deze begrotingslijst is 28 september 2026. 

Voor deze Neocaridina-aquascape van 60 × 30 × 30 cm kan men rekenen op ongeveer €300–€450 als men alles nieuw koopt, inclusief 10–15 garnalen. Een bruikbaar richtbedrag voor dit overzicht is €375.

Onderdeel Geschatte kosten

Aquarium, LED-verlichting en tijdschakelaar €95–€145

Sponsfilter, luchtpomp en luchtslang €25–€45

Grind of zand; eventueel voedingscapsules €20–€40

Aquariumhout en 3–5 stenen €30–€60

Alle genoemde planten €45–€75

Thermometer, druppeltests, voer, hevelslang en emmer €55–€85

10–15 Neocaridina van één kleurvariant €20–€45

Totaal, afgerond €300–€450

Ter vergelijking: een EHEIM-aquariumset van precies 60 × 30 × 30 cm met LED staat momenteel voor €89,95 aangeboden. Controleer bij een set wel of de verlichting regelbaar is; dat is niet vanzelfsprekend. Voor Neocaridina loopt de richtprijs uiteen per kleurvariant, van ongeveer €1,50–€3 voor Red Cherry tot circa €2–€4 voor veel andere kleuren.

Dit is een begroting, geen winkelmandje met vaste prijzen. Vooral het hout, de stenen en de gekozen testset kunnen het totaal merkbaar veranderen. Verzendkosten en een eventuele aquariumkast zijn niet meegerekend.

Speciaalaquarium voor een groep Crystal Red bijengarnalen (Caridina cf. cantonensis)

Boodschappenlijst:

Onderdeel: Hoeveelheid voor dit voorbeeld.

Bak en techniek: Aquarium van 60 × 30 × 30 cm met afdekking; regelbare LED met tijdschakelaar; sponsfilter, luchtpomp, luchtslang en terugslagventiel; thermometer.

Temperatuur: Verwarming als de kamer anders te koel wordt; bij warm weer kan juist koeling nodig zijn.

Bodem: Ongeveer 5–6 liter actieve garnalenbodem die geschikt is voor bijengarnalen.

Water: Osmosewater en een GH+ remineralisatiezout zonder KH-verhoging; maatbeker of mengemmer.

Inrichting: Aquariumhout, poreuze niet-kalkhoudende lavastenen, de planten uit de plattegrond en enkele geschikte gedroogde bladeren.

Meten: Druppeltests voor pH, GH, KH, ammonium/ammoniak en nitriet; liefst ook nitraat; een TDS-meter is handig bij het mengen van osmosewater.

Voeren en onderhoud: Garnalenvoer, glazen voerschaaltje, hevelslang, aparte aquariumemmer en eventueel een lange pincet.

Bewoners: Begin met minimaal 10 Crystal Red bijengarnalen, pas wanneer de bak stabiel en goed ingedraaid is.

Begroting:

Datum van deze begrotingslijst is 28 september 2026. 

Voor de Crystal Red-aquascape schat ik de aanschaf op ongeveer €390–€650, inclusief minimaal 10 garnalen. Als richtbedrag kan men €500 aanhouden. 

Onderdeel Geschatte kosten

Aquarium 60 × 30 × 30 cm met afdekking, LED en tijdschakelaar €95–€150

Sponsfilter, luchtpomp, slang, terugslagventiel en thermometer €30–€50

Actieve garnalenbodem, circa 5–6 liter €35–€60

Eerste voorraad osmosewater, GH+ zout en mengemmer €25–€50

Hout, lavastenen en gedroogde bladeren €30–€60

Planten uit de plattegrond: voorlopige post €40–€70

Druppeltests en TDS-meter €65–€105

Voer, voerschaaltje, hevelslang, aparte emmer en eventueel pincet €30–€55

Minimaal 10 Crystal Red €40–€60

Totaal, afgerond €390–€650

De actieve bodem en GH+ zout zonder KH-verhoging zijn hier bewust meegerekend: die staan ook specifiek voor Crystal Red en andere bijengarnalen in het aanbod. Er zijn bovendien pakketten van tien Crystal Red verkrijgbaar. 

Verwarming of koeling zit nog niet in het totaal, omdat dat alleen nodig is als de kamertemperatuur dat nodig maakt. Ook een eigen osmoseapparaat, verzendkosten en een aquariumkast zijn niet meegerekend. 

Speciaalaquarium voor de Atya gabonensis (Waaierhandgarnalen)

Zo zou ik hem opbouwen

1. Leg eerst de stenen en de houtwortel vast. Controleer of niets kan kantelen wanneer de garnaal eronder kruipt. Maak links een ruime, donkere schuilplaats.
2. Laat vanuit die schuilplaats een stevige tak of steen naar het midden uitsteken. Die zitplek moet bereikbaar zijn en precies in de stromingsbaan liggen.
3. Bind javavaren en Anubias op hout of steen. Hun wortelstokken blijven boven het zand. Plant de Cryptocoryne achterin; laat vóór de waaierplek ruimte vrij.
4. Stel de uitstroom af voordat de garnaal erin gaat. Kijk met een heel klein beetje fijn voer in het water of de deeltjes daadwerkelijk langs de zitplek drijven. Een krachtige pomp alleen garandeert dat niet.
5. Laat het aquarium volledig indraaien en de inrichting rijpen. Zet de garnaal pas over wanneer ammoniak/ammonium en nitriet niet meetbaar zijn en de waterwaarden stabiel blijven.

Voeren en observeren

Vertrouw niet uitsluitend op wat vanzelf door het aquarium zweeft. Meng een heel kleine hoeveelheid fijn poedervoer met aquariumwater en doseer dat met een pipet vóór de zitplek, zodat het voer langs de open waaiers stroomt. Begin bescheiden en pas de hoeveelheid aan op wat de garnaal opvangt en wat het filter en de waterwaarden aankunnen. Onderzoek naar de soort bevestigt het belang van fijne organische voedseldeeltjes; detritus vormt een belangrijk deel van het aangetroffen voedsel.

Zie je hem langdurig met gesloten waaiers over de bodem scharrelen, controleer dan zowel de voedseltoevoer als de stromingsroute. Geef hem ook een plek buiten de directe stroom om rustig te schuilen en te vervellen.

Bij deze soort krijgt de garnaal dus letterlijk de beste stoel aan tafel: midden in de stroming.

Boodschappenlijst:

Onderdeel: Hoeveelheid voor dit voorbeeld.

Bak en techniek: Aquarium 90 × 40 × 40 cm met passende verlichting en deksel. Regelbaar filter met voldoende capaciteit. Filtratie en gerichte stroming; bescherm de inlaat. Eventueel regelbare stromingspomp met afgeschermde aanzuiging (Alleen nodig als het filter geen bruikbare stromingsbaan maakt).

Bodem: Circa 8–12 kg fijn, aquariumveilig zand. Voor een zachte, open bodem.

Inrichting: Circa 6-10 afgeronde, stabiel geplaatste rivierstenen voor  zitplekken en een natuurlijke inrichting. Eén grote vertakte houtwortel voor een schuilholte en verhoogde waaierplek. Een extra schuilbuis of grot, ruim genoeg voor een volwassen dier voor een veilige plek, vooral rond de vervelling.

Beplanting: 3-5 Javavarens  voor de achterkant en voor op het hout. 3-5 Anubias planten, kleine of middelgrote soorten voor op het hout en stenen. 2-3 planten Cryptocoryne voor een rustige achterhoeken. En één portie aquariummos. Voor accenten op hout; houd de waaierplek vrij.

Voer: Fijn poedervoer voor filterende garnalen plus een klein doseerspuitje of pipet voor het gericht bijvoeren in de stroming.

Meten: Waterwaardentests voor ammonium/ammoniak, nitriet en nitraat, dit om te controleren of het aquarium klaar en stabiel is en blijft.

Bewoner: Eén Atya gabonensis (waaierhandgarnaal). Schaf deze pas aan wanneer het aquarium volledig is ingedraaid en de waterwaarden in orde zijn.

Begroting:

Datum van deze begrotingslijst is 28 september 2026. 

Voor deze Atya gabonensis-aquascape schat ik de aanschaf op ongeveer €450–€800, inclusief één waaierhandgarnaal. Als enkel richtbedrag moet men €600 nemen.

Onderdeel Geschatte kosten

Aquarium van circa 90 × 40 × 40 cm, deksel en verlichting €200–€340

Regelbaar filter en bescherming voor de inlaat €50–€110

8–12 kg fijn aquariumzand €20–€35

Rivierstenen, grote houtwortel en schuilbuis of grot €60–€120

3–5 Javavarens, 3–5 Anubias, 2–3 Cryptocoryne en mos €60–€105

Poedervoer en doseerspuitje of pipet €12–€25

Druppeltests voor ammonium/ammoniak, nitriet en nitraat €35–€65

Eén Atya gabonensis €10–€25

Totaal, afgerond €450–€800

De bak met deksel en verlichting is hier de grootste kostenpost; de exacte maat 90 × 40 × 40 cm kan bovendien minder makkelijk als complete set te vinden zijn. Voor het filter bestaan modellen voor aquaria in deze volumeklasse, en fijn poedervoer wordt specifiek voor waaierhandgarnalen verkocht. Atya gabonensis wordt bij Nederlandse aanbieders aangeboden, maar beschikbaarheid kan wisselen.

Een extra stromingspomp heb ik buiten het totaal gehouden: reken daarvoor zo nodig nog ongeveer €20–€50. Een aquariumkast, verzendkosten en andere spullen die niet op deze lijst staan zijn ook niet meegerekend.

Speciaalaquarium voor de Macrobrachium dayanum (Roodschaargarnaal)

Bewoners en verzorging

Voor dit ontwerp zou ik één mannetje met twee vrouwtjes als uitgangspunt nemen, mits het geslacht bij aankoop betrouwbaar te bepalen is. De drie schuilplaatsen en onderbroken zichtlijnen zijn dan belangrijk. Kijk hoe de dieren met elkaar omgaan; een blijvend opgejaagd dier heeft meer scheiding of een andere huisvesting nodig. Een gespecialiseerde kweker beschrijft deze groepssamenstelling, maar vermeldt ook onderlinge gevechten.

Houd de temperatuur als praktisch uitgangspunt rond 22–26 °C, met stabiel, goed gefilterd zoet water. Laat de bak volledig indraaien voordat de garnalen erin gaan. Geef kleine porties gevarieerd voer, waaronder zinkend garnalenvoer en af en toe dierlijk voer, en haal resten weg. Deze soort eet zowel plantaardig en organisch materiaal als kleine prooidieren.

Ik zou er geen dwerggarnalen, kleine bodembewoners of kwetsbare slakken bij zetten. In onderzoek en aquariumwaarnemingen is beschreven dat M. dayanum onder meer kleine ongewervelden en kleine bodemvissen kan grijpen. De bak op de afbeeldingen is daarom bewust een soortaquarium.

Een laatste detail bij aankoop: dieren die als ‘Red Rusty’ worden aangeboden, kunnen ook een sterk gelijkende Macrobrachium-soort zijn. Vraag dus naar de wetenschappelijke naam en, voor dit groepsplan, naar het geslacht van de dieren.

Boodschappenlijst:

Onderdeel: Hoeveelheid voor dit voorbeeld.

Bak en techniek: Aquarium 80 × 35 × 40 cm met goed passend deksel. Geschikt filter met rustige tot matige circulatie. Verwarming en thermometer. Aquariumverlichting.

Bodem: Circa 8-12 kg fijn zand. 

Inrichting: Twee stevige, vertakte stukken aquariumhout. Circa 10-15 afgeronde stenen, waaronder enkele grotere voor zichtbarrières. Minstens 3 ruime schuilplaatsen (A, B en C).

Beplanting: 3 tot 4 Javavarens, 4 tot 6 Cryptocoryne, 2 tot 4 Anubias, 2 kleine porties Javamos. Eventueel een kleine hoeveelhied geschikte gedroogde aquariumbladeren. 

Voer: Kleine verpakkingen afwisselend zinkend garnalenvoer en aanvullend dierlijk voer. 

Meten: 1 testset voor ammoniak/ammonium, nitriet en nitraat.

Bewoners: Als het aquarium goed is ingedraaid en de waarden goed zijn kan men de bewoners toevoegen (één mannetje met twee vrouwtjes).

Begroting:

Datum van deze begrotingslijst is 28 september 2026. 

Voor de Macrobrachium dayanum-aquascape kom ik uit op ongeveer €410–€710, inclusief één mannetje en twee vrouwtjes. Een praktisch richtbedrag is €550.

Onderdeel Geschatte kosten

Aquarium van 80 × 35 × 40 cm met deksel, verlichting, filter, verwarming en thermometer €170–€280

8–12 kg fijn aquariumzand €20–€35

Twee stukken hout, 10–15 stenen en minstens drie ruime schuilplaatsen €75–€145

Alle opgegeven planten en twee porties Javamos €65–€110

Twee soorten voer en eventueel aquariumbladeren €15–€30

Druppeltests voor ammonium/ammoniak, nitriet en nitraat €35–€65

Drie Macrobrachium dayanum €30–€45

Totaal, afgerond €410–€710

Voor de dieren heb ik ongeveer €10–€15 per stuk aangehouden. Een Nederlandse winkel biedt M. dayanum momenteel aan voor €9,95 per dier; dat geeft een concreet aanknopingspunt, maar garandeert nog niet dat er tegelijk één herkenbaar mannetje en twee vrouwtjes verkrijgbaar zijn.

Bij de techniek is gerekend met een complete set. Er bestaat bijvoorbeeld een EHEIM-set van 80 × 35 × 45 cm waarin LED, filter, verwarming en thermometer zitten; die is dus vijf centimeter hoger dan de maat op de lijst. Controleer bij aankoop vooral of het deksel goed aansluit.

Deze aanschafschatting is zonder aquariumkast en eventuele verzendkosten.

Wilt u een reactie plaatsen over het bovenstaande onderwerp? 

Dat kan hieronder. 

Hoe nuttig vond je dit artikel?

Klik op een ster om jouw beoordeling achter te laten.

(Plaatsing star-rating 25-09-2026)