Laatst bijgewerkt: 15 november 2026
🔎 Klik op foto hierboven voor vergroting 🔍
© Foto: Hans Harreveld
IUCN-status (2020)
Nederlandse naam: Dwerg potloodvisje.
Wetenschappelijke naam: Nannostomus marginatus.
Synoniemen: Nannostomus marginatus picturatus.
Oorsprong: Zuid-Amerika.
Landen: Brazilië, Colombia, Guyana, Peru en Suriname.
Leefomgeving: De Nannostomus marginatus, beter bekend als het dwergpotloodvisje, heeft een ruim verspreidingsgebied in het noorden van Zuid-Amerika. De soort is bekend uit Guyana, Suriname en verschillende delen van het Amazonebekken in Brazilië, Peru en Colombia. Ook uit het bovenste Orinocogebied bestaan meldingen, maar niet alle verspreidingsgegevens zijn even goed bevestigd.
Dit kleine potloodvisje bewoont vooral langzaam stromende zijrivieren, bosbeekjes en moerasachtige wateren. Daarnaast benut hij beschutte oeverzones, kleine meren in overstromingsvlakten en overstroomde bosgebieden. In het bovenste Tiquiégebied is hij onder meer waargenomen in grotere igarapés, oevermeren en ondiepe, begroeide randen van de rivier zelf.
Veel beschreven leefgebieden bevatten zacht, mineraalarm en zuur water. Humusstoffen uit afbrekende bladeren en hout kunnen het water een doorzichtige, theebruine kleur geven. De hoeveelheid begroeiing verschilt: sommige plekken bevatten veel waterplanten, terwijl elders wortels, takken en bladstrooisel de belangrijkste beschutting vormen.
De vissen bewegen zich in groepen tussen deze structuren en zoeken er naar kleine voedseldeeltjes. Oeverbegroeiing zorgt plaatselijk voor schaduw, maar niet iedere vindplaats ligt voortdurend in diepe schemering.
Regenval en wisselende waterstanden beïnvloeden de stroming en de beschikbare leefruimte. Een vaste temperatuur, hardheid of zuurgraad kan daarom niet als algemene natuurwaarde voor alle populaties worden gegeven.
Geslachtsonderscheid: Volwassen vrouwtjes zijn veel voller gebouwd.
Temperatuur: 22 - 28 graden Celsius.
pH: 4,0 tot 7.
GH: 1 tot 10.
Licht: Matig.
Beplanting: Dichte beplanting en wat drijfplanten.
Bodembedekking: Donker gekleurd zand of grind. Wat bladafval (gedroogde eiken of beuken bladeren) op de bodem en (kien)hout en takken waar men schuilplaatsen van gemaakt heeft zijn nodig.
Stroming: Matig tot normaal.
Leeftijd: 4 jaar.
Lengte: 3 tot 4 cm.
Voedsel: In de natuur voedt hij zich voornamelijk met kleine ongewervelden, diverse kleine schaaldiertjes en vislarven. In het aquarium accepteert hij zonder problemen droogvoer, maar daarnaast zou hij dagelijks ook klein levend voer en diepvriesvoer moeten krijgen, zoals bijvoorbeeld artemia-naupliën, grindalwormen, microwormen en dergelijke. Biedt ze wel een gevarieerd menu aan.
Aquariummaat: 60 cm voor maximaal 7 vissen, anders een groter aquarium.
Waterlaag: Boven en midden.
Karakter: Vreedzaam, mannetjes onderling willen nog wel eens ruzie maken maar dat loopt zelden verkeerd af.
Aantal: Schooltje van minimaal 5 vissen.
Geschikt voor: Beginners met enige ervaring.
Geschikt voor gezelschapsaquarium: Kan, mits de medebewoners ook kleine rustige soorten zijn.
Tijd voor uitkomen eitjes: Na 2 tot 4 dagen.
Bijzonderheden:
Kweekinfo: De kweek met het Dwerg potloodvisje is redelijk makkelijk.
Het beste kan men kweken in een aparte kweekbak die speciaal is ingericht voor dit doel. Voordat het paartje in de kweekbak wordt geplaatst, dienen ze goed voorbereid te worden door ze ongeveer een week lang uitsluitend te voeden met levend voer, zoals kleine insecten of andere geschikte organismen. Deze periode van intensieve voeding is belangrijk om de vissen in optimale conditie te brengen. Wanneer dit proces is uitgevoerd, kan het paartje vervolgens in de kweekbak worden geplaatst.
Het water in de kweekbak moet zacht en zuur zijn, want dit creëert de ideale omstandigheden voor de voortplanting. De kweekbak moet tevens voorzien zijn van een aantal bosjes Javamos, omdat de eitjes daar tussen worden afgezet. Om de juiste omstandigheden te behouden, dient de bak matig te worden verlicht, zodat de omgeving natuurlijk en stressvrij blijft. Daarnaast kan men ervoor kiezen een afzetrooster te gebruiken of een dikke laag knikkers op de bodem te leggen. Dit zorgt ervoor dat de eitjes in de veilige ruimtes daartussen kunnen vallen, zodat de ouders er niet meer bij kunnen komen en de kans op overleving groter is.
Zodra de eitjes zijn afgezet, is het noodzakelijk om de ouders direct uit de kweekbak te verwijderen, omdat zij de eitjes anders kunnen opeten. Na ongeveer 2 tot 4 dagen komen de eitjes uit, afhankelijk van de temperatuur en waterkwaliteit. Wanneer de jongen beginnen te zwemmen, kan men ze infusoria voeren, wat een uitstekende eerste voedselbron is. Naarmate de jongen groeien en sterker worden, kan hun dieet worden aangevuld met Artemia-naupliën, die rijk zijn aan voedingsstoffen. Zorg ervoor dat de jonge vissen meerdere malen per dag kleine porties worden gevoerd en ververs regelmatig een gedeelte van het water in de bak om de waterkwaliteit optimaal te houden en de groei te bevorderen.
Hoe nuttig vond je dit artikel?
Klik op een ster om jouw beoordeling achter te laten.
(Plaatsing star-rating 25-02-2025)
👉 Misschien vindt u onderstaande Nannostomus soorten ook interessant:
Nannostomus eques
(Bruin potloodvisje)
Nannostomus mortenthaleri
(Rode dwerg potloodvisje)
Nannostomus marginatus
(Dwerg potloodvisje)
Nannostomus rubrocaudatus
(Paars potloodvisje)