Laatst bijgewerkt: 15 november 2026

🔎 Klik op foto hierboven voor vergroting 🔍

© Foto: Tropische vissengids

Blinde grottenvis of Blinde holenvis

Astyanax jordani

Mexico.


IUCN-status (2018)

Nederlandse naam: Blinde grottenvis of Blinde holenvis.

Wetenschappelijke naam: Astyanax jordani. Van deze Astyanax jordani is zowel een soort die kan zien als één die volledig blind is en zich op een bijzondere manier aan zijn omgeving heeft aangepast. De blinde soort leeft uitsluitend in de donkere grotten en spelonken van Mexico.

Synoniemen: Anoptichthys jordani, Astyanax mexicanus jordani, Anoptichthys antrobius, Anoptichthys hubbsi, Astyanax fasciatus mexicanus.

Oorsprong: Amerika. 

Landen: Texas, Mexico tot aan Panama, de blinde vorm komt alleen voor in Mexico.

Leefomgeving: De Astyanax jordani, beter bekend als de blinde grottenzalm, leeft in ondergrondse zoetwateren van Noordoost-Mexico. Een bekende vindplaats is Cueva Chica, in het kalksteengebied van de Sierra de El Abra bij Ciudad Valles, in de deelstaat San Luis Potosí. Door oplossing van het kalksteen zijn hier grotten, gangen en ondergrondse waterlopen ontstaan.

De vissen bewonen poelen en ondergrondse beek- en riviergedeelten waar geen daglicht doordringt. De bodem bestaat plaatselijk uit kale rots, stenen en afzettingen van fijn sediment en organisch materiaal. Groene waterplanten ontbreken in de permanent donkere delen, doordat er onvoldoende licht is voor fotosynthese.

Regenwater en water dat vanaf de oppervlakte binnenstroomt, beïnvloeden de waterstand, stroming en aanvoer van voedsel. Kleine ongewervelden en binnengespoeld plantaardig materiaal vormen voedselbronnen. In sommige grotten leveren ook vleermuizenuitwerpselen voedingsstoffen aan het ondergrondse ecosysteem. De omstandigheden verschillen per grot en zelfs tussen poelen binnen hetzelfde grottenstelsel.

De blinde grottenzalm is sterk aangepast aan het leven in duisternis. De ogen zijn sterk gereduceerd en de pigmentatie is verminderd of vrijwel verdwenen, waardoor de vissen bleek tot rozeachtig ogen. Om voedsel en obstakels waar te nemen, gebruiken ze onder meer hun zijlijn, reuk en smaak.

In de bovengrondse wateren leven nauw verwante, zilverkleurige Astyanax met goed ontwikkelde ogen. Veel onderzoekers behandelen de grot- en oppervlaktepopulaties als vormen van Astyanax mexicanus; andere bronnen onderscheiden de grotvissen als Astyanax jordani. De benaming en afbakening zijn daardoor niet in alle publicaties gelijk.

Geslachtsonderscheid: De aarsvin van volwassen mannetjes zijn licht gebogen terwijl die van de vrouwtjes recht zijn.

Temperatuur: 20 - 25 graden Celsius.

pH: 6,5 tot 7,5.

GH: 10 tot 17.

Licht: Zwak tot matig, probeer eens het te verlichten met een rode of blauwe lamp. Dat kan een fantastisch effect geven als men het heeft ingericht als een speciaal aquarium (dus als een grot).

Beplanting: De beplanting is voor deze vis onbelangrijk omdat ze van nature alleen in grotten en spelonken leven waar geen licht komt en dus groeien er ook geen planten.

Bodembedekking: Zand of grind van een donkere kleur zodat de Astyanax jordani daar mooi op afsteekt. Richt het aquarium in als een grot, dus met rotsen en leistenen. Denk daarbij ook eraan om de zijkanten (grotendeels) dicht te maken met bijvoorbeeld leistenen.

Stroming: Zwak tot matig.

Leeftijd: 8 jaar.

Lengte: Tot 9 cm.

Voedsel: In het aquarium kan men ze het beste een gevarieerd menu geven, zoals droogvoer, diepvriesvoer en klein levend voer, waaronder muggenlarven, watervlooien en andere geschikte kleine prooidieren.

Aquariummaat: 80 cm.

Waterlaag: Onder het midden.

Karakter: Zeer vreedzaam.

Aantal: Schooltje van 6 of meer vissen.

Geschikt voor: Beginners met enige ervaring.

Geschikt voor gezelschapsaquarium: Ja, echter in een speciaal aquarium zullen ze veel beter tot hun recht komen.

Tijd voor uitkomen eitjes: Na 2 tot 3 dagen.

Bijzonderheden: Ondanks dat deze vis blind is zwemt hij zelden ergens tegenaan. Ook zijn voedsel weet hij perfect op te sporen. Als ze worden geboren hebben ze nog wel ogen, deze verdwijnen na ongeveer 10 dagen en dan zijn ze volslagen blind. Ondanks hun "handicap" kunnen ze zich prima redden in een gezelschapsaquarium mits er geen rovers of agressieve soorten in zitten. Er is overigens ook een soort die wel kan zien.

Kweekinfo: Het kweken van deze vis is redelijk eenvoudig.

Plaats het koppeltje in een aparte kweekbak waarvan het water een temperatuur moet hebben tussen de 18 en 20 graden Celsius, maar het mag absoluut niet warmer zijn dan dit bereik. Verdere eisen aan het water of de omgeving worden niet gesteld, wat het proces relatief eenvoudig maakt wat betreft de omstandigheden.

Zodra de eitjes zijn afgezet, moeten de ouders onmiddellijk en zonder uitstel worden verwijderd om te voorkomen dat ze de eitjes beschadigen of opeten. De eitjes zullen na ongeveer 2 tot 3 dagen uitkomen, afhankelijk van de omstandigheden. De jongen kunnen in het begin nog zien, maar dit vermogen blijft slechts tijdelijk; het zicht kan tot ongeveer 10 dagen aanhouden. Daarna verdwijnen de ogen volledig, en worden de jongen blind. De jongen kunnen gevoed worden met Artemia-naupliën, die rijk zijn aan voedingsstoffen, en daarnaast met fijngewreven droogvoer, dat zorgvuldig moet worden toegediend.


Hoe nuttig vond je dit artikel?

Klik op een ster om jouw beoordeling achter te laten.

(Plaatsing star-rating 25-02-2025)

Rating: 4.875 sterren, 8 stemmen.