Laatst bijgewerkt: 25 juni 2026

IUCN-status: Niet bedreigd (2020)

Nederlandse naam: Pauwoog cichlide of Oscar.

Wetenschappelijke naam: Astronotus ocellatus (Agassiz, 1831).

Synoniemen: Lobotes ocellatus, Astronotus ocellatus ocellatus, Cychla rubroocellata, Acara compressus, Acara hyposticta, Astronotus ocellatus zebra, Astronotus orbiculatus.

Oorsprong: Zuid-Amerika.

Landen: Colombia, Venezuela, Bolivia, Ecuador, Peru, Brazilië, Frans-Guyana, Paraguay, Uruguay en Argentinië.

Leefomgeving: Het natuurlijke leefgebied van de Astronotus ocellatus, wereldwijd bekend als de Oscar, is gigantisch en bevindt zich in het tropische Amazonebekken van Zuid-Amerika. In tegenstelling tot de Andinoacara rivulatus (die aan de Pacifische kust leeft), bewoont de Oscar de riviersystemen aan de oostzijde van de Andes die uitmonden in de Atlantische Oceaan. De Oscar is wijdverspreid over een enorm gebied dat meerdere landen beslaat, het kerngebied is het gehele Amazonegebied in Peru, Colombia en Brazilië. Ze komen massaal voor in de Rio Ucayali (Peru), de Rio Solimões, de Rio Negro en de Rio Amazonas zelf. Ze worden ook gevonden in het stroomgebied van de Rio Paraná en de Rio Paraguay in het zuiden, evenals in Frans-Guyana. Door toedoen van de mens (aquariumhobby en sportvisserij) heeft de vis zich als invasieve soort gevestigd in onder andere Florida (VS), Australië en delen van Azië. De Oscar is een typische bewoner van laaglandrivieren en heeft een sterke voorkeur voor specifieke microhabitats. Ze leven in zowel witwater (troebel, voedselrijk rivierwater) als zwartwater (theekleurig, zuur water door organisch materiaal, zoals in de Rio Negro). Ze haten sterke stroming en worden vrijwel uitsluitend gevonden in stilstaand of zeer langzaam stromend water. Denk aan zijrivieren, oxbow-meren (hoefijzermeren), moerassen en ondergelopen bossen (igapó). Oscars zijn hinderlaagjagers. Ze verschuilen zich tussen omgevallen bomen, dichte boomwortels en ondergelopen vegetatie. Hier liggen ze roerloos te wachten tot er een prooi langszwemt. Hun gevlekte patroon dient als perfecte camouflage.

Geslachtsonderscheid: Alleen zichtbaar tijdens de paartijd, dan heeft het vrouwtje een geslachtspapil die dan zichtbaar is.

Temperatuur: 22 - 26 graden Celsius.

pH: 6 tot 7,5.

GH: 8 tot 12.

Licht: Matig tot normaal.

Beplanting: Zorg voor sterke planten die goed verankerd moeten worden want ze graven graag.

Bodembedekking: De beste keuze is een dikke laag zand of fijn afgerond grind. Vergeet daarnaast niet om ook wat hout en stenen toe te voegen voor een optimaal resultaat.

Stroming: Matig tot normaal.

Leeftijd: 12 jaar.

Lengte: 22 tot 30 cm.

Voedsel: In de natuur voeden deze vissen zich met kleine visjes, rivierkreeftjes, wormen en insectenlarven. Voorzie ze in het aquarium van een afwisselend dieet met levend of diepvriesvoer, zoals stukjes witvis, mossel, krill en muggenlarven. Wissel dit af met cichlidensticks en ander hoogwaardig droogvoer om hun gezondheid en vitaliteit te ondersteunen.

Aquariummaat: 200 cm.

Waterlaag: Midden en boven.

Karakter: Semi agressief.

Aantal: Per paartje.

Geschikt voor: Beginners met enige ervaring.

Geschikt voor gezelschapsaquarium: Nee.

Tijd voor uitkomen eitjes: Na ongeveer 3 dagen.

Bijzonderheden: Er zeer veel verschillende kweekvariëteiten wat betreft de kleur. De Pauwoog cichlide is gevoelig voor de gatenziekte. Om deze ziekte te voorkomen kan men vitamine C toevoegen aan zijn voer.

Kweekinfo: Het kweken met de Pauwoog cichlide is vrij makkelijk, het grootste probleem is het vinden van een paartje want men ziet het verschil pas tijdens de paring.

Als men dus wil kweken met deze vis kan men het beste 4 of meer jonge exemplaren met elkaar op laten groeien. Het is namelijk belangrijk dat de vissen de tijd krijgen om elkaar te leren kennen om een natuurlijke band te vormen. Er zullen zich dan vanzelf koppeltjes vormen, wat het paren vergemakkelijkt. Gebruik wel altijd vissen van verschillende herkomst om inteelt te voorkomen en zo de gezondheid en vitaliteit van de nakomelingen te waarborgen. Dit draagt bij aan een sterke en duurzame populatie.

Als zich een koppel heeft gevormd gaan ze vanzelf wel paren, zonder dat daar veel extra hulp voor nodig is. Zorg er echter voor dat er voldoende stenen of andere geschikte objecten in het aquarium aanwezig zijn waar de eitjes op afgezet kunnen worden. Deze moeten stevig en stabiel zijn zodat de ouders zich daarop kunnen concentreren. De uitgekozen steen zal eerst grondig worden schoongepoetst door de ouders, wat een fascinerende gebeurtenis is om te observeren. Daarna worden er zo'n 500 tot 1000 eitjes afgezet die geel-wit van kleur zijn, en soms zelfs wel meer dan 1000. Deze eitjes zijn kleverig van aard, waardoor ze stevig aan de uitgekozen steen blijven kleven en beschermd zijn tegen losraken.

Na ongeveer 3 dagen komen de eitjes uit, en de jongen worden dan door de ouders verplaatst naar van te voren gegraven kuiltjes in het zand. Dit instinctieve gedrag van de ouders helpt om de jongen te beschermen tegen mogelijke gevaren. Zodra de jongen rond gaan zwemmen, kunnen ze in eerste instantie worden gevoerd met Cyclops en Artemia-naupliën, wat een goede start biedt voor hun groei. Als ze wat groter zijn geworden en sterker lijken, kan men ze geleidelijk voeren met watervlooien, fijngewreven droogvoer en ander voedsel dat makkelijk in hun bekjes past. Ze zullen vrij snel groeien als ze goed gevoerd worden en de omstandigheden in het aquarium optimaal zijn voor hun ontwikkeling.

Hoe nuttig vond je dit artikel?

Klik op een ster om jouw beoordeling achter te laten.

(Plaatsing star-rating 21-02-2025)